(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 086

॥ శ్రీః ॥
6.86. అధ్యాయః 086
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
సంకులయుద్ధవర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-86-0x(4165)(42517)
విరథం తం సమాసాద్య చిత్రసేనం యశస్వినం ।
రథమారోపయామాస వికర్ణస్తనయస్తవ ॥ 6-86-1(42518)
తస్మింస్తథా వర్తమానే తుములే సంకులే భృశం।
భీష్మః శాంతనవస్తూర్ణం యుధిష్ఠిరముపాద్రవత్ ॥ 6-86-2(42519)
తతః సరథనాగాశ్వాః సమకంపంత సృంజయాః ।
మృత్యోరాస్యమనుప్రాప్తం మేనిరే చ యుధిష్ఠిరం ॥ 6-86-3(42520)
యుధిష్ఠిరోఽపి కౌరవ్యో యమాభ్యాం సహితః ప్రభుః ।
మహేష్వాసం నరవ్యాఘ్రం భీష్మం శాంతనవం యయౌ ॥ 6-86-4(42521)
తతః శరసహస్రాణి ప్రముంచన్పాండవో యుధి ।
భీష్మం సంఛాదయామాస యథా మేఘో దివాకరం ॥ 6-86-5(42522)
తేన సంయక్ప్రణీతాని శరజాలాని మారిష ।
ప్రతిజగ్రాహ గాంగయః శతశోఽథ సహస్రశః ॥ 6-86-6(42523)
తథైవ శరజాలాని భీష్మోణాస్తాని మారిష ।
ఆకాశే సమదృశ్యంత స్వగమానాం వ్రజా ఇవ ॥ 6-86-7(42524)
నిమేషార్ధేన కౌంతేయం భీష్మః శాంతనవో యుధి ।
అదృశ్యం సమరే చక్రే శరజాలేన భారత ॥ 6-86-8(42525)
తతో యుధిష్ఠిరే రాజా కౌరవ్యస్య మహాత్మనః ।
నారాచం ప్రేషయామాస క్రుద్ధ ఆశీవిషోపమం ॥ 6-86-9(42526)
అసంప్రాప్తం తతస్తం తు క్షురప్రేణ మహారథః ।
చచ్ఛేద సమరే రాజన్భీష్మస్తస్య ధనుశ్చ్యుతం ॥ 6-86-10(42527)
తం తు చ్ఛిత్వా రణే భీష్మో నారాచం కలసంమితం ।
నజఘ్నే కౌరవేంద్రస్య హయాన్కాంచనభూషణాన్ ॥ 6-86-11(42528)
హతాశ్వం తు రథం త్యక్త్వా ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
ఆరురోహ రథం తూర్ణం నకులస్య మహాత్మనఃక ॥ 6-86-12(42529)
యమావపి హి సంక్రుద్ధః సమాసాద్య రణే తదా ।
శరైః సంఛాదయామాస భీష్మః పరపురంజయః ॥ 6-86-13(42530)
తౌ తు దృష్ట్వా మహారాజ భీష్మబాణప్రపీడితౌ।
జగామ పరమాం చింతాం భీష్మస్య వధకాంక్షయా ॥ 6-86-14(42531)
తతో యుధిష్ఠిరో వశ్యాన్రాజ్ఞస్తాన్సమచోదయత్ ।
భీష్మం శాంతనవం సర్వే నిహతేతి సుహృద్గణాన్ ॥ 6-86-15(42532)
తతస్తే పార్థివాః సర్వే శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితం ।
మహతా రథవంశేన పరివవ్రుః పితామహం ॥ 6-86-16(42533)
స సమంతాత్పరివృతః పితా దేవవ్రతస్తవ।
చిక్రీడ ధనుషా రాజన్పాతయానో మహారథాన్ ॥ 6-86-17(42534)
తం చరంతం రణే పార్థా దదృశుః కౌరవం యుధి।
మృగమధ్యం ప్రవిశ్యేవ యథా సింహశిశుం వనే ॥ 6-86-18(42535)
తర్జయానం రమే వీరాంస్త్రాసయానం చ సాయకైః ।
దృష్ట్వా త్రేసుర్మహారాజ సింహం మృగగణా ఇవ ॥ 6-86-19(42536)
రణే భారత సింహస్య దదృశుః క్షత్రియా గతిం।
అగ్నేర్వాయుసహాయస్య యథా కక్షం దిధక్షతః ॥ 6-86-20(42537)
శిరాంసి రథినాం భీష్మః పాతయామాస సంయుగే।
తాలేభ్యః పరిపక్వాని ఫలాని కుశలో నరః ॥ 6-86-21(42538)
పతద్భిశ్చ మహారాజ శిరోభిర్ధరణీతలే।
బభూవ తుములః శబ్దః పతతామశ్మనామివ ॥ 6-86-22(42539)
తస్మిన్సుతుములే యుద్ధే వర్తమానే భయానకే।
సర్వేషామేవ సైన్యానామాసీద్వ్యతికరో మహాన్ ॥ 6-86-23(42540)
భిన్నేషు తేషు వ్యూహేషు క్షత్రియా ఇతరేతరం ।
ఏకమేకం సమాహూయ యుద్ధాయైవావతస్థిరే ॥ 6-86-24(42541)
శిఖండీ తు సమాసాద్య భరతానాం పితామహం ।
అభిదుద్రావ వేగేన తిష్ఠతిష్ఠేతి చాబ్రవీత్ ॥ 6-86-25(42542)
అనాదృత్య తతో భీష్మస్తం శిఖండినమాహవే ।
ప్రయయౌ సృంజయాన్క్రుద్ధః స్త్రీత్వం తస్య విచింతయన్ ॥ 6-86-26(42543)
సృంజయాస్తు తతో దృష్ట్వా హృష్టం భీష్మ మహారణే ।
సింహనాదాంశ్చ వివిధాంశ్చక్రుః శంఖవిమిశ్రితాన్ ॥ 6-86-27(42544)
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం వ్యతిషక్తరథద్విపం ।
పశ్చిమాం దిశమాసాద్య స్థితే సవితరి ప్రభో ॥ 6-86-28(42545)
ధృష్టద్యుంనోఽథ పాంచాల్యః సాత్యకిశ్చ మహారథః ।
పీడయంతౌ భృశం సైన్యం శక్తితోమరవృష్టిభిః ॥ 6-86-29(42546)
శస్త్రైశ్చ బహుభీ రాజంజఘ్నతుస్తావకాన్రణే ।
తే హన్యమానాః సమరే తావకా భరతర్షభ ॥ 6-86-30(42547)
ఆర్యాం యుద్ధే మతిం కృత్వా న త్యజంతి స్మ సంయుగం।
యథోత్సాహం తు సమరే నిజఘ్నుస్తావకా రణే ॥ 6-86-31(42548)
తత్రాక్రందో మహానాసీత్తావకానాం మహాత్మానాం ।
వధ్యతాం సమరే రాజన్పార్షతేన మహాత్మనా ॥ 6-86-32(42549)
తం శ్రుత్వా నినదం ఘోరం తావకానాం మహారథౌ ।
విందానువిందావావంత్యౌ పార్షతం ప్రత్యుపస్థితౌ ॥ 6-86-33(42550)
తౌ తస్య తురగాన్హత్వా త్వరమాణౌ మహారథౌ ।
ఛాదయామాసతురుభౌ శరవర్షేణ పార్షతం ॥ 6-86-34(42551)
అవప్లుత్యాథ పాంచాల్యో రథాత్తూర్ణం మహాబలః ।
ఆరురోహక రథం తూర్ణం సాత్యకేస్తు మహాత్మనః ॥ 6-86-35(42552)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా మహత్యా సేనయా వృతః।
ఆవంత్యౌ సమరే క్రుద్ధావభ్యయాత్స పరంతపౌ ॥ 6-86-36(42553)
తథైవ తవ పుత్రోఽపి సర్వోద్యోగేన మారిష ।
విందానువిందౌ సమరే పరివార్యావతస్థివాన్ ॥ 6-86-37(42554)
అర్జునశ్చాపి సంక్రుద్ధః క్షత్రియాన్క్షత్రియర్షభః ।
అయోధయత సంగ్రామే వజ్రపాణిరివాసురాన్ ॥ 6-86-38(42555)
ద్రోణాస్తు సమరే క్రుద్ధః పుత్రస్య ప్రియకృత్తవ ।
వ్యధమత్సర్వపాంచాలాంస్తూలరాశిమివానలః ॥ 6-86-39(42556)
దుర్యోధనపురోగాస్తు పుత్రాస్తవ విశాంపతే ।
పరివార్య రణే భీష్మం యుయుధుః పాండవైః సహ ॥ 6-86-40(42557)
తతో దుర్యోధనో రాజా లోహితాయతి భాస్కరే।
అబ్రవీత్తావకాన్సర్వాంస్త్వరధ్వమితి భారత ॥ 6-86-41(42558)
యుధ్యతాం తు తథా తేషాం కుర్వతాం కర్మ దుష్కరం।
అస్తం గిరిమథారూఢే అప్రకాశతి భాస్కరే ॥ 6-86-42(42559)
ప్రావర్తత నదీ ఘోరా శోణితౌఘతరంగిణీ ।
గోమాయుగణసంకీర్ణా క్షణేన క్షణదాముఖే ॥ 6-86-43(42560)
శివాభిరశివాభిశ్చ రువద్భిర్భైరవం రవం।
ఘోరమాయోధనం జజ్ఞే భూతసంఘైః సమాకులం ॥ 6-86-44(42561)
రాక్షసాశ్చ పిశాచాశ్చ తథాన్యే పిశితాశినః ।
సమంతతో వ్యదృశ్యంత శతశోఽథ సహస్రశః ॥ 6-86-45(42562)
అర్జునోఽథ సుశర్మాదీన్రాజ్ఞస్తాన్సపదానుగాన్।
విజిత్య పృతనామధ్యే యయౌ స్వశిబిరం ప్రతి ॥ 6-86-46(42563)
యుధిష్ఠిరోఽపి కౌరవ్యో భ్రాతృభ్యాం సహితస్తథా।
యయౌ స్వశిబిరం రాజా నిశాయాం సేనయా వృతః ॥ 6-86-47(42564)
భీమసేనోఽపి రాజేంద్ర దుర్యోధనముఖాన్రథాన్ ।
అవజిత్య తతః సంఖ్యే యయౌ స్వశిబిరం ప్రతి ॥ 6-86-48(42565)
దుర్యోధనోఽపి నృపతిః పరివార్య మహారణే।
భీష్మం శాంతనవం తూర్ణం ప్రయాతః శిబిరం ప్రతి ॥ 6-86-49(42566)
ద్రోణో ద్రౌణిః కృపః శల్యః కృతవర్మా చ సాత్వతః ।
పరివార్య చమూం సర్వాః ప్రయయుః శిబిరం ప్రతి ॥ 6-86-50(42567)
తథైవ సాత్యకీ రాజంధృష్టద్యుంనశ్చ పార్షతః।
పరివార్య రణే యోధాన్యయతుః శిబిరం ప్రతి ॥ 6-86-51(42568)
ఏవమేతే మహారాజ తావకాః పాండవైః సహ।
పర్యవర్తంత సహితా నిశాకాలే పరంతప ॥ 6-86-52(42569)
తతః స్వశిబిరం గత్వా పాండవాః కురవస్తథా ।
న్యవసంత మహారాజ పూజయంతః పరస్పరం ॥ 6-86-53(42570)
రక్షాం కృత్వా తతః శూరా న్యస్య గుల్మాన్యథావిధి।
అపనీయ చ శల్యాని స్నాత్వా చ వివిధైర్జలైః ॥ 6-86-54(42571)
కృతస్వస్త్యయనాః సర్వే స్తూయమానాశ్చ బందిభిః ।
గీతవాదిత్రశబ్దేన వ్యక్రీడంత యశస్వినః ॥ 6-86-55(42572)
ముహూర్తాదివ తత్సర్వమభవత్స్వర్గసన్నిభం ।
న హి యుద్ధకథాం కాంచిత్తత్రాకుర్వన్మహారథాః ॥ 6-86-56(42573)
తే ప్రసుప్తే బలే తత్ర పరిశ్రాంతజనే నృప ।
హస్త్యశ్వబహులే రాత్రౌ ప్రేక్షణీయే బభూవతుః ॥ ॥ 6-86-57(42574)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి సప్తమదివసయుద్ధే షడశీతితమోఽధ్యాయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.